سد کرخه

وبلاگ انجمن علمی مهندسی آب دانشگاه تبریز

گفتگوی اختصاصی ماهنامه کارایی با محمدتقی ستاری استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تبریز

براساس مطالعات صورت گرفته و مقالات علمی- پژوهشی منتشر شده بخش های وسیعی از خاورمیانه، ایران و به
ویژه حوضه آبریز دریاچه ارومیه در یک دوره خشکسالی قابل توجهی بسر می برند. خشکسالی های اخیر موجب
شده ضرورت مدیریت بهینه از منابع آب بعنوان یک بحث جدی از ویترین تحقیقات صرف آکادمیک خارج شده
و در سطح عمومی تری مطرح شود . تشدید روند خشکیدگی دریاچه ارومیه باعث پیدایش حساسیت قابل توجه
به این موضوع بین نخبگان دانشگاهی و تحصیلکردگان جامعه گردیده است.

احیای دریاچه ارومیه مستلزم چیست؟

عامل اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه کشاورزی است یا ... ؟

و ...

پاسخ به این سوالات را در گفتگوی اختصاصی با دکتر ستاری، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تبریز، مطالعه کنید.

دانلود

مصاحبه دکتر فاخری فرد و دکتر صراف با خبرگزاری آناج

آناج: هنگامی که صحبت از هواشناسی به میان میآید، بیشتر مردم فکرشان به سمت بارش برف و باران سوق مییابد اما این مبحث مسایل متعددی را در بر میگیرد و شاید در بلند مدت اتفاقاتی رخ دهد که در نظر عموم مشهود نباشد لکن در تحلیلهای اهلِ فن بحران محسوب گردد و تبعاتِ آن یک ملت را تحت تاثیر قرار دهد. در راستای آگاهی از آخرین تغییرات اقلیمی آذربایجانشرقی و بررسی وضعیت دریاچه ارومیه نشستی با اساتید دانشگاه تبریز داشتیم که در آن پیامدهای کاهش میزان بارندگی، تاثیر برداشت بیرویه نمک از دریاچه ارومیه، ضریب اثرگذاری لایروبی رودخانهها در افزایش تراز دریاچه و خطرات ناشی از طوفان ریزگردها مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه مشروح نشست تحلیلی آناج با احمد فاخریفرد(استاد دانشگاه تبریز و عضو کمیته راهبردی ستاد احیاء دریاچه ارومیه) و بهروز ساری صراف(استاد دانشگاه تبریز و مدیر گروه آب و هواشناسی دانشگاه) را میخوانید:

آییننامه انجمنهای علمی دانشجویی

برای دریافت فایل، اینجا را کلیک کنید.

دانشگاههای برتر ایران

رتبهبندی دانشگاههای برتر ایران در سال ۱۳۹۱ خورشیدی:

خطر انقراض ۸۶۵ گونه گیاهی و جانوری در حوضه دریاچه ارومیه

آرتمیا

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی با ارائه گزارشی از وضعیت کنونی دریاچه ارومیه اظهار کرد: به دلیل کاهش حدود ۷۰ درصدی آب این دریاچه، ۵۵۰ گونه گیاهی و ۳۱۵ گونه جانوری در این حوضه در خطر انقراض قرار دارند که شاخصترین آنها آرتمیاست. وی افزود: براساس پهنهبندی ریسک دریاچه ارومیه، هماکنون بیش از ۱۴ درصد آن بحرانی، ۱۳٫۸ درصد آن نیمهبحرانی و ۱۶٫۴ درصد آن هم کمبحرانی است.

حمید قاسمی گفت: دریاچه ارومیه که به عنوان پارک ملی و ذخیرهگاه زیستکرهای به ثبت رسیده، یکی از مناطق مهم از نظر تنوع زیستمحیطی محسوب میشود. وی افزود: وسعت حوضه آبریز این دریاچه در استانهای آذربایجان شرقی ۲۳ هزار کیلومتر مربع، آذربایجان غربی ۲۴ هزار کیلومتر مربع و کردستان پنج هزار و ۲۰۰ کیلومتر مربع است.

قاسمی با بیان اینکه از سال ۷۴ تاکنون روند کاهش آب این دریاچه شروع شده، گفت: تأثیرپذیری پسروی آب در آذربایجان شرقی ۲ هزار و ۵۴ کیلومتر مربع و در آذربایجان غربی ۷۵۰ کیلومتر مربع بوده است. وی اضافه کرد: تراز آبی دریاچه ارومیه در بهمنماه جاری به یکهزار و ۲۷۰ متر رسیده که ۵۰ درصد از حداکثر نیاز آبی پایینتر است.

آرتمیا (نام علمی: Artemia) جانداری است سختپوست که در آبهای شور زندگی میکند. دریاچه ارومیه در ایران، یکی از غنیترین منابع آرتمیا در جهان شمرده میشود. آرتمیا در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار میگیرد. در دنیا سالانه بیش از ۲۰۰۰ تن کیست آرتمیا معامله میشود و به خصوص از خود آرتمیا یا کیست آن در تغذیه مراحل نوزادی ماهیان، سختپوستان و نرمتنان سود میبرند. طول بدن آرتمیای بالغ در گونه دوجنسی ۱۰ میلیمتر و در بعضی از جمعیت های بکرزا به ۲۰ میلیمتر نیز میرسد.

کاهش ۴۰ درصدی آبهای ورودی به دریاچه ارومیه

تغییرات دریاچه ارومیه

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی از کاهش ۴۰ درصدی آبهای ورودی به دریاچه ارومیه خبر داد. حسن عباسنژاد در جلسه کارگروه نجات دریاچه ارومیه اظهار کرد: ما در سال آبی ۹۱ – ۹۰ چیزی در حدود یک میلیارد متر مکعب آب وارد دریاچه ارومیه کردهایم. وی با بیان اینکه در سال آبی گذشته ۳۷ درصد افزایش بارندگی داشتهایم، افزود: با این وجود، ۴۰ درصد آب ورودی به دریاچه ارومیه کاهش یافته که این باعث نگرانی است.

عباسنژاد نتایج مطالعات این سازمان در خصوص کاهش بارندگیها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه را تشریح کرد و گفت: به طور کلی منطقه خاورمیانه با تغییر اقلیم روبهرو است و مطالعات هواشناختی در آذربایجان شرقی و غربی در دوره ۶۲ ساله نشان میدهد که در طول این سالها تنها ۸ سال پرآب، ۲۴ سال نرمال و ۱۴ سال خشکسالی شدید داشتهایم که دریاچه ارومیه در طول دوره خشکسالی ۷۴ تا ۸۸ دچار بحران شد.

مدیر کل هواشناسی آذربایجان شرقی نیز با ابراز نگرانی از شورشدن سفرههای آب زیرزمینی گفت: در فاصله ۲۰۰ کیلومتری دریاچه ارومیه، آب یک چاه عمیق شور شده و این نشانه خوبی نیست.

تأثیر بارورسازی ابرها روی زمینلرزهها

بارورسازی ابرها به کمک هواپیما یا ژنراتور زمینی

معاون رئیسجمهور با بیان اینکه مخالف قاطع استفاده از دستگاههای بارورسازی ابرها هستیم، گفت: نگرانی بیشتر سازمانهایی همچون زمینشناسی در استفاده از این دستگاهها در خصوص تأثیر آن روی زمینلرزه است. معصومه ابتکار اظهار کرد: این سامانه در جوامع بینالمللی هنوز استانداردی دریافت نکرده و فقط طرح پژوهشی و آزمایشگاهی است.

آبراه پاناما

آبراه پاناما

در گذشته کشتیها برای عبور از اقیانوس آرام به اقیانوس اطلس مجبور بودند آمریکای جنوبی را دور بزنند؛ اما پس از ایجاد این کانال به طور مستقیم از اروپا به آمریکا و از آنجا به آسیای شرقی میروند.

تمدن زیرزمینی تبریز یا گذرگاه فاضلاب؟

تونلهای زیرزمینی تبریز

در زیرزمین تبریز تونل و گذرگاهی وجود دارد که از سه نقطه حاشیه و حومه شهر، راههای زیرزمینی طوری احداث شده که از زیر ساختمان ارک گذشته و به سوی آجیچای ادامه مییابد. رشته اول از باغشمال یا شازداباغی شروع میشود که از جنوبشرقی به مرکز شهر یا ارک ادامه دارد، راه دوم از محله باغمیشه از زیر عمارت ربع رشیدی از جنوبشرقی به سوی ارک آمده، این دو راه زیرزمینی به هم پیوسته و از زیر عمارت ارک به سوی شمالغربی یا محله شامغازان ادامه یافته، سپس به سوی آجیچای در محدوده تبریز ادامه پیدا میکند و چند رشته فرعی نیز از ارک در امتداد خیابان فردوسی عبور کرده، از زیر بازار گذشته و به سوی مهرانرود راه پیدا میکند.

در این مسیر، تونلها و گذرگاههای زیرزمینی وجود دارد که اکثر فاضلاب حمامها، مساجد و خانهها به این راههای زیرزمینی میریزد و چندین صدسال است که این راهها مورد استفاده مردم شهر است؛ بدون آنکه مردم خود بدانند سرانجام و ابتدا و انتهای این تونلها و گذرگاهها از کجا است؟ قدیمیها گفتهاند این چاهها که به نام گچک قویی (چاههای عبوری) معروف هستند، شاید محل عبور و مرور پنهانی سپاهیان بوده و شواهدی نشان میدهد که این مدعا تقریباً درست باشد.

این تونلها به شکل بازارمانند بوده و به قدری بزرگ است که کالسکه به راحتی میتوانسته از آن عبور کند؛ البته برخی از مسیرهای این تونل قدیمی به خاطر بیاحتیاطی از بین رفتهاست؛ اما امروزه تعداد زیادی از خانهها و مساجد و حمامهای محوطه خیابانهای شریعتی جنوبی و میارمیار، فردوسی و بازار برای خود فاضلابی داشته و امروزه با رفاه کامل از آن چاههای عبوری استفاده کامل به عمل میآورند!